Sabías que Federico García Lorca tamén escribiu poesía en galego? O poeta granadino, unha das figuras máis importantes da literatura española do século XX, deixou seis poemas na nosa lingua que hoxe podemos ler e tamén escoitar convertidos en cancións.
Os Seis poemas galegos publicáronse en Santiago de Compostela en decembro de 1935, na editorial Nós, dirixida por Ánxel Casal. Eduardo Blanco-Amor encargouse de preparar a edición, aínda que na elaboración dos textos tamén foi importante a colaboración doutros intelectuais galegos, como Ernesto Guerra da Cal.
A relación de Lorca con Galicia viña de anos atrás. O poeta visitou a nosa terra en varias ocasións, interesouse pola cultura galega e coñeceu a tradición das cantigas medievais. Todo iso deixou pegada nunha obra en que aparecen a chuvia de Compostela, a romaría da Barca, a emigración, a morte e a figura de Rosalía de Castro.
Co paso dos anos, diferentes artistas puxéronlles música a estes versos. Amancio Prada, Luar na Lubre e outros intérpretes fixeron posible que a poesía galega de Lorca chegase tamén a través das cancións.
Neste artigo propoñémosche descubrir os seis poemas e escoitar algunhas das súas versións musicais.
Madrigal á cibdá de Santiago
O primeiro dos Seis poemas galegos é un canto melancólico á cidade de Compostela. Lorca, que a visitou en Santiago de Compostela por primeira vez en 1916, deixou neste poema unha das imaxes máis fermosas da cidade.
A versión de Amancio Prada mantén unha interpretación chea de emoción e respecto pola palabra. Pola súa banda, Luar na Lubre fixo da canción Chove en Santiago un auténtico himno. A súa versión, popularizada coa voz de Rosa Cedrón, converteu o poema de Lorca nun símbolo da cidade eterna.
Romaxe de Nosa Señora da Barca
Neste poema, Lorca mergúllase na tradición mariñeira e relixiosa da Costa da Morte. A Nosa Señora da Barca, en Muxía, é un símbolo da fe popular e tamén da conexión entre o mar e a terra, dous elementos que o poeta soubo recrear con forza e musicalidade.
Cantiga do neno da tenda
Este poema é un dos máis conmovedores dos Seis poemas galegos. Nel, Lorca dá voz á morriña dos galegos emigrados, simbolizada en Ramón de Sismundi, un home que escoita desde Bos Aires o rumor da súa terra.
Noiturnio do adoescente morto
Neste poema, Lorca converte a traxedia nunha canción. Non hai dramatismo, senón unha beleza triste, unha aceptación serena da morte que semella propia dunha cantiga popular.
Canzón de cuna pra Rosalía Castro, morta
Este poema é unha homenaxe á figura de Rosalía de Castro. Lorca, que sempre admirou a súa poesía, dedícalle estes versos en galego.
Danza da lúa en Santiago
Neste poema, Lorca leva o lector á Quintana dos Mortos, en Santiago de Compostela, un espazo real e simbólico onde o sagrado e o espectral se confunden.
Lorca e Galicia: unha relación que segue viva
Os Seis poemas galegos son unha obra singular dentro da traxectoria de Federico García Lorca. Non só porque están escritos nunha lingua diferente da que empregou habitualmente, senón tamén porque amosan o seu coñecemento e interese pola cultura galega.
A paisaxe, as tradicións, a emigración, a memoria de Rosalía e a influencia das cantigas medievais percorren estes seis textos publicados pouco antes do seu asasinato en 1936.
Case un século despois, a música continúa a darlles vida e a achegalos a novas xeracións.
Esa é unha das grandes virtudes da poesía musicada. Acotío, descubrimos un poema nun libro, mais outras veces chegamos a el grazas a unha canción.
Se che gustou esta selección, tamén podes descubrir o noso artigo sobre os poemas galegos musicados, con outras composicións da nosa literatura convertidas en cancións.
