O vocabulario da vendima en galego

A piques de comezar setembro, achégase un dos momentos máis importantes do ano no campo galego: a vendima. Nas Rías Baixas, na Ribeira Sacra, en Valdeorras, no Ribeiro ou en Monterrei, as viñas énchense de xente disposta a recoller a uva que dará lugar aos nosos viños. É unha época de traballo duro, pero tamén de encontro, de tradición e de festa, un ritual que se repite desde hai séculos e que forma parte da nosa identidade.

E como todo oficio, a vendima ten o seu propio vocabulario. Desde a planta ata o recipiente onde repousa o viño, aquí tes as palabras que necesitas coñecer para vivir a vendima.

Acio

O conxunto de uvas que colgan dun mesmo pé. É unha das palabras clave da vendima e na fala ten como sinónimos cacho ou piña.

Adega

O establecemento onde se elabora o viño tamén recibe o nome de bodega. É o corazón de todo o proceso.

Bagazo

O residuo que queda da uva despois de espremela e sacarlle o líquido. Tamén se di bagaño, bagullo ou bullo. Deste residuo destílase, precisamente, a augardente.

Bocoi

Un recipiente de madeira dos grandes, cunha capacidade de entre trescentos e setecentos litros. Máis grande que o barril e que a pipa.

Borra

O depósito de materiais sólidos que se forma no fondo dos recipientes que conteñen viño. Ten moitos sinónimos: feces, fondón, madre, pouso, sarrio ou tártaro. Adoita usarse tamén en plural.

Cangallo

Cada unha das ramificacións que forman un acio, para o que tamén se usa a palabra en feminino: cangalla. Emprégase igualmente para o que queda do acio despois de quitarlle ou esmagar as uvas. Neste segundo sentido, na fala tamén se di canga, cangalla ou raspallo.

Espicha / espicho

O pau ou tubo de madeira pequeno que se mete nun furado do barril para tapalo ou para extraer o viño.

Fustalla

O conxunto de recipientes de madeira dunha adega: barrís, bocois, cubas, pipas, toneis… Todo o que serve para envasar e conservar o viño.

Lagar

O aparello onde se prensan as uvas para que solten o mosto. Un dos elementos máis simbólicos da cultura do viño en Galicia.

Lagarada

A acción de pisar a uva no lagar. A Lagarada é tamén o título dunha obra de teatro de Ramón Otero Pedrayo, publicada en 1929. A súa acción transcorre durante a vendima nunha casa grande da provincia de Ourense, á beira do Miño.

Pipa

Recipiente de madeira máis pequeno que o bocoi, de entre douscentos cincuenta e cincocentos litros. A versión pequena chámase pipote ou pipo.

Uva

O froito da vide e a protagonista absoluta da vendima. De aquí sae todo.

Vendimador/a

Quen recolle a uva durante a vendima. O traballo máis visible destas datas e o que enche as viñas de mans e de conversas.

Vide

A planta da que sae a uva. Coñécese tamén como cepa, cepeira ou videira, e é ese arbusto de talo retorto e follas dentadas que se cultiva, sobre todo, no sur de Galicia.

Viña

O terreo plantado de vides. Tamén se pode chamar viñedo. É a paisaxe que define comarcas enteiras de Galicia, especialmente nos socalcos da Ribeira Sacra.

Viñateiro/a

A persoa que se dedica á produción e venda de viño. Non confundir co vendimador, xa que o viñateiro está detrás de todo o proceso, non só da recollida.

Que podes ler aquí?
Últimos artigos publicados
a santa compaña
28/10/2026
29/10/2026
Coa chegada do Samaín e do Día dos Defuntos, as historias das ánimas e dos seres sobrenaturais volven cobrar protagonismo. E poucas lendas galegas provocan tanto respecto ...
Verbos non reflexivos en galego
20/10/2026
21/10/2026
En galego hai moitos verbos que, por influencia do castelán, se empregan incorrectamente coa forma pronominal, é dicir, engadímoslles un pronome reflexivo (me, te, se…) que non ...
Dous dicionarios castelán-galego para non ter dúbidas nunca máis
16/09/2026
20/09/2026
Cantas veces buscaches como se di unha palabra en galego e non deches cunha ferramenta fiable? Pois traio boas novas! Agora temos tres dicionarios castelán-galego en liña, ...

10 comentarios en “O vocabulario da vendima en galego”

  1. Penso que faltaría máis algunha ferramenta e termos imprescindibles para o traballo na vendima.
    – GANCHOLA, ou coiteliño curvo para curtar o acio.
    – CULEIRO, CAPACHO ou BARRELO: cesto co que se quita a uva ao carrelo, da viña para o carro, tractor, ou para os batuxos que navegaban polas augas do Sil e do Miño na Ribeira Sacra.
    – BAGO: cada un dos froitos que compoñen un acio. Cada uva, cando a uva pode ser termo máis xenérico, caste, colleita, etc.
    E tamén quería engadir unha curiosa palabra:
    – RIBEIRO: terreo plantado de vides (O Saviñao, Ribas do Miño), sinónimo de viña, bacelo.
    Grazas Noemí, por traballares en tantos eidos do noso idioma e a nosa cultura.

    Responder

Deixa un comentario

Os 250 erros máis comúns en galego que nunca máis vas cometer

actualizado outubro 2026

Os 250 erros máis comúns en galego que nunca máis vas cometer

actualizado outubro 2026