En galego existen determinados pares de palabras que, pola súa semellanza, adoitan crear confusión. Por iso, neste artigo resolvemos algunhas das dúbidas léxicas máis frecuentes.
Que é a paronimia?
A paronimia é a similitude entre dúas palabras pola súa etimoloxía, forma ou son.
sono / soño
- sono: estado do que dorme ou necesidade de durmir. Ex.: Erguinme moi cedo e agora teño sono.
- soño: o que un imaxina durante o sono ou aquilo ao que un aspira ou desexa moito. Ex.: Non durmín ben. Tiven un soño desagradable esta noite. Un dos meus soños é ir á Lúa.
secreto / segredo
- secreto: que é coñecido só por unha persoa ou un grupo reducido de persoas. Ex.: O castelo agocha un pasadizo secreto.
- segredo: aquilo que se mantén oculto, que non se dá ou non se debe dar a coñecer aos demais. Ex.: O que che acabo de contar é un segredo entre nós.
desenvolver / desenrolar
- desenvolver: quitar o envoltorio a unha cousa; facer que algo deixe de estar envolto ou enrolado, desfacer un rolo (nese caso pode ser sinónimo de desenrolar) ou facer que algo pase dun estado a outro máis perfecto, teña maior actividade ou adquira maior importancia. Ex.: Cómpre desenvolver este tema polo miúdo.
- desenrolar: deixar de estar enrolado ou envolto. Ex.: Desenrolouse o fío do nobelo.
inverter / investir
- inverter: darlle a volta a unha cousa. Ex.: As novas tendencias inverten a situación actual.
- investir: Empregar o capital en negocios para que aumente. Ex.: Investiu os seus aforros en bolsa.
á parte / aparte
- á parte: separadamente ou ademais de. Ex.: É mellor tratar este tema á parte. Á parte de ti, ninguén máis o sabe.
- aparte: Comentario ou observación que interrompe un discurso, conversa etc., ou sitio retirado fóra de onde está alguén máis. Ex.: Foron a un aparte para falar en privado.
percorrer / recorrer
- percorrer: ir dun sitio a outro. Ex.: Percorreu o camiño nunha semana.
- recorrer: presentar recurso contra unha resolución xudicial, administrativa etc.; dirixirse a alguén para solicitar a súa axuda ou utilizar unha cousa como axuda ou solución. Ex.: Recorreu a sentenza do tribunal. Recorreu á súa nai para que o consolase. Recorreu á mentira para conseguir o seu obxectivo.
testemuña / testemuño
- testemuña: persoa que comparece diante da xustiza, para declarar sobre algo que viu ou sentiu. Ex.: A testemuña declarou no xuízo os feitos presenciados.
- testemuño: declaración que fai unha testemuña acerca dalgún feito. Ex.: O testemuño que deu era falso.
xunta / xunto
- xunta: a carón de. Ex.: Vén xunta min.
- xunto: unido, próximo. Ex.: Coce os grelos xunto coas patacas.
esperto / experto
- esperto: que non está durmido. Ex.: Pasei toda a noite esperto. Non durmín nada.
- experto: que ten un gran coñecemento ou experiencia sobre unha materia. Ex.: Para tomar unha decisión é mellor recorrer a un experto no tema.
estremo / extremo
- estremo: límite dunha propiedade. Ex.: A carón do estremo deixou un eito sen sementar.
- extremo: que alcanza o punto máximo ao que se pode chegar ou parte que inicia ou remata unha cousa. Ex.: A calor extrema causa mortes. Vive no extremo da vila.
